Co udało się odtworzyć
- 1845Dwa statki z zapasami żywności na kilka lat wyruszają na północ. Wielorybnicy widzą je po raz ostatni.
- 1847Pozostawiona na brzegu wiadomość informuje, że zimowanie przebiegło pomyślnie.
- 1848Dopisek na tej samej kartce mówi, że statki porzucono, dowódca zmarł, a pozostali wyruszają pieszo.
- 2014-16Oba statki zostają odnalezione na dnie za pomocą pojazdów podwodnych i dzięki wskazówkom miejscowych mieszkańców.
Notatki nie znaleziono od razu: pozostawiono ją w kamiennym kopcu na brzegu, a odkryto dopiero 11 lat po wypłynięciu statków. Na standardowym formularzu, który należało wypełnić i wrzucić do morza, widniały dwa wpisy z różnych lat.
Wszystko w porządku.
To krótkie zdanie i dopisek na marginesie tej samej kartki rok później są najważniejszymi dokumentami w całej historii. Pomiędzy nimi wydarzyła się katastrofa: śmierć dowódcy, utrata dwóch dziesiątek ludzi i decyzja, by ruszyć pieszo po lodzie.
Resztę znamy dzięki znaleziskom wzdłuż przypuszczalnej trasy: porzuconym rzeczom, łodzi na saniach i ludzkim szczątkom. Zorganizowano ponad dwadzieścia ekspedycji ratunkowych i to one, a nie sama ekspedycja, zmapowały tę część Arktyki.
Co ich zgubiło
Nie było jednej przyczyny, złożyło się na to kilka czynników. Niezwykle ciężki lód uwięził statki przez dwa lata z rzędu. Zapasy się skończyły. Nikt wcześniej nie pokonał pieszo takiej odległości po lodzie.
Rozważano także zatrucie ołowiem: w szczątkach znaleziono podwyższony poziom ołowiu i wiązano go z lutem używanym do zamykania puszek. Późniejsze badania podważają tę hipotezę, ponieważ poziom ołowiu był wysoki także u zwykłych marynarzy z tej epoki.
Osobny wątek stanowią relacje miejscowych mieszkańców, którzy widzieli ostatnich członków ekspedycji. Przez półtora wieku uznawano je za niewiarygodne, a kiedy wreszcie potraktowano je poważnie, doprowadziły badaczy do miejsca, w którym znaleziono statki.
Doczytaj w aplikacji Miqo
Jeszcze 1 minuta, a na końcu quiz. Znajdziesz go w dziale „Historia → Tajemnice i zagadki”
Skieruj tu aparat telefonu, a otworzy się App Store lub Google Play.
Źródła
- Ekspedycja wyruszyła w 1845 roku
- notatka z Przylądka Wiktorii zawiera dwa wpisy z różnych lat, z których drugi informuje o porzuceniu statków. Oba statki odnaleziono w 2014 i 2016 roku, między innymi dzięki wskazówkom Inuitów, których relacji przez długi czas nie brano pod uwagę