Wat het meest waard is
De waarde van een document voor het reconstrueren van de geschiedenis wordt niet bepaald door de inhoud, maar door de context: kun je eruit opmaken wie, waar en wanneer? Een ontroerende brief zonder datum of handtekening zegt iets over gevoelens en bijna niets over de betrokken mensen.
- Document met datum en namen
- Foto met opschrift op achterkant
- Brief met adres op envelop
- Naamloze foto
Bovenaan staan de stukken die houvast bieden bij het zoeken in archieven: aktes, verklaringen, arbeidsgegevens en brieven met adressen. Onderaan liggen de talrijkste en lastigste stukken: foto's waar niemand meer over kan vertellen. Meestal is die onderste laag het dikst in de doos.
Zo pak je het aan
Gooi niets weg. Zelfs bonnetjes en ansichtkaarten bevatten adressen en datums. Beslis pas later wat waardevol is, niet bij de eerste blik.
Fotografeer alles. Papier, en vooral foto's, blijft achteruitgaan. Een kopie maken kost een avond en neemt het risico volledig weg.
Vraag ouderen meteen. Zolang je de foto's nog aan iemand kunt laten zien, kun je de mensen erop laten identificeren. Dit is de enige stap die je niet kunt uitstellen.
Schrijf met potlood op de achterkant. Gebruik een zacht potlood en druk niet hard. Inkt kan aan de voorkant doorschijnen en de foto bederven.
De derde stap is belangrijker dan de andere, en juist die stellen mensen uit. De mensen die gezichten op de foto's kunnen herkennen, overlijden voordat iemand aan de doos toekomt. Daarna is het bijna onmogelijk om de namen nog te achterhalen.
Wat je zonder namen kunt aflezen
Zelfs een naamloze foto vertelt je veel. Kleding dateert de foto tot op een decennium nauwkeurig, de omgeving zegt iets over de welstand en een stempel van de fotostudio wijst op de stad. Specialisten dateren oude foto's aan de hand van het papier, het formaat en het type afdruk.
Huishoudelijke aantekeningen vormen een aparte categorie. Een kasboekje lijkt saai, maar is onbetaalbaar: je ziet wat mensen aten, hoeveel het leven kostte en wanneer het moeilijk werd. Zulke boekjes worden meestal als eerste weggegooid, omdat ze voor rommel worden aangezien.
Lees de rest in de Miqo-app
Nog 1 minuut lezen, en aan het eind een quiz. Te vinden onder ‘Geschiedenis → Brieven en dagboeken’
Richt de camera van je telefoon hierop om de App Store of Google Play te openen.
Bronnen
- Het dateren van oude foto's aan de hand van het type afdruk, het formaat en de stempel van de fotostudio is gebruikelijk in archiefwerk
- foto's op de achterkant met een zacht potlood beschrijven maakt deel uit van de richtlijnen voor bewaring