Co mówią źródła
W dawnych tekstach pełnią podwójną funkcję: rozstrzygają wynik bitwy i odprowadzają poległych wojowników do sali, gdzie ucztują aż do ostatniej wojny. Wybór nie jest przy tym aktem łaski - stanowi część decyzji o czyimś losie.
Istnieje też zupełnie makabryczny obraz. W jednym z poematów walkirie opisano jako tkaczki tkające płótno bitwy: osnową są wnętrzności, obciążnikami głowy, a czółenkiem jest strzała. Nie ma w tym obrazie nic wzniosłego.
- Wczesne źródłaPonure istoty związane z wyborem poległych i z losem. Często występują w grupach, bez imion i twarzy.
- SagiPojawiają się imiona i historie; niektóre wchodzą w relacje z ludźmi i tracą swoją naturę.
- XIX wiekOpera i malarstwo tworzą obraz wojowniczej dziewicy w skrzydlatym hełmie i z włócznią.
- DziśTo właśnie ten późniejszy obraz rozpowszechnił się w filmach, grach i reklamach jako kanoniczny.
Trzeci element wyjaśnia skrzydlaty hełm, którego w źródłach w ogóle nie ma. Wymyślili go scenografowie teatralni, a stamtąd przeniósł się również na wizerunek wikingów, którzy także nie nosili hełmów z rogami.
Walkirie to niebiańskie dziewice nagradzające odważnych.
We wczesnych tekstach są raczej wykonawczyniami decyzji o śmierci niż nagrodą za męstwo. Łączy się je z krukami i polem bitwy, a nie z nagrodą; świetlisty obraz jest wytworem późniejszej sztuki.
Skąd ta dwoistość
Badacze wyjaśniają ją jako nakładanie się warstw. Starsza warstwa to bezosobowe duchy śmierci, związane z krukami zlatującymi się na pole bitwy. Późniejsza należy do poezji dworskiej, w której walkirie zyskują imiona, urodę i role w opowieściach.
Podobną dwoistość widać też u innych postaci mitologii nordyckiej: są jednocześnie przerażające i pociągające, a próba wybrania tylko jednej strony zwykle oznacza, że czytasz późniejszą wersję opowieści.
Warto pamiętać również o stanie źródeł. Większość zapisano wieki po chrystianizacji, a ich autorzy znali dawną wiarę już tylko jako tradycję. Do dziś trwa spór o to, co jest w nich dawne, a co zostało dodane.
Doczytaj w aplikacji Miqo
Jeszcze 1 minuta, a na końcu quiz. Znajdziesz go w dziale „Mitologia → Mitologia nordycka”
Skieruj tu aparat telefonu, a otworzy się App Store lub Google Play.
Źródła
- Nazwa walkirie oznacza „wybierające poległych”
- we wczesnych tekstach skaldycznych i eddyckich łączy się je z rozstrzyganiem wyniku bitwy oraz z obrazami kruków, podczas gdy romantyczny wizerunek ukształtował się w europejskiej sztuce XIX wieku