Üç bilinen örnek
- KonservelerYiyecekleri uzun süre saklamanın bir yolu, ödül konulunca aranmaya başlandı: Ordunun seferdeki birliklerini besleyecek bir şeye ihtiyacı vardı.
- Kol saatleriSavaştan önce kol saatleri kadın aksesuarı sayılıyordu. Siperlerde cep saatleri kullanışsızdı ve kayış tercih edildi.
- Hijyenik pedlerSüper emici malzeme, yara pansumanları için üretiliyordu. Hemşireler bunu başka bir amaçla kullanmaya başladı ve savaştan sonra üretici seri üretime geçti.
İkinci örnek, mekanizmayı diğerlerinden daha iyi gösteriyor. Mesele icat değildi - kol saatleri zaten vardı. Mesele, savaşın uygunsuz görüleni kullanışlı hâle getirmesiydi; savaştan sonra eskiye dönmek artık mümkün olmadı.
Savaş nadiren icat eder. İtirazları - alışkanlığı, görgü kurallarını ve fiyatı - ortadan kaldırır; böylece birkaç yıl içinde, normal zamanlarda onlarca yıl sürecek değişimler gerçekleşir.
Aynı şekilde başka neler yayıldı
Güçlendirilmiş yapışkan bant, cephane sandıklarını sızdırmaz hâle getirmek ve yağmur altında dayanmak için üretiliyordu. Savaştan sonra inşaat işçileri onu evlerine taşıdı ve bant, tüm hırdavatçılarda bulunur oldu.
Çay poşetleri, porsiyonları hızlıca ve demlik olmadan sunmanın bir yolu olarak yayıldı. Mikrodalga fırın radar teknolojisinden doğdu; hızlı yapıştırıcı ise şeffaf bir nişangâh yapma girişiminden çıktı.
Daha az söz edilen ters örnekler de var. Tam tersine, pek çok şey ertelendi: sivil çalışmalar donduruldu, üretim başka alanlara yönlendirildi ve bazı alanlar yıllarca olduğu yerde kaldı.
Tarihçiler, savaşın ilerlemeyi hızlandırdığı şeklindeki kulağa hoş gelen sonuca karşı da uyarıyor. Cephede ihtiyaç duyulan dar bir alanlar kümesi hızlanırken, bu hızlanmanın toplam bedeli elde edilen kazançla kıyaslanamayacak kadar büyük.
Tersine işleyen süreç de öğretici. Cephe için geliştirilen bazı çözümler sivil hayatta hiç tutunmadı: Fazla pahalı, fazla kullanışsız ya da basitçe gereksizdiler. Geriye, savaş olmadan da var olan bir sorunu çözenler kalıyor.
Bir başka kategori de kıtlıklar nedeniyle değişen şeyler. Kahve yerine geçen ürünler, tereyağı yerine margarin, teneke yerine kâğıt ambalajlar. Bu ikamelerin bir kısmı savaştan sonra ortadan kalktı, bir kısmıysa daha ucuz olduğu için kalıcılaştı.
Savaş icatları nasıl etkiler?
Savaş ilerlemeyi hızlandırır düşüncesi için neyi hatırlamalısın?
Kaynaklar
- Konserve üretimi, kol saatlerinin yaygınlaşması, hijyen ürünlerinin sanayi ölçeğinde üretimi ve güçlendirilmiş yapışkan bant, askerî ihtiyaçlarla bağlantılıdır
- tarihçiler hızlanmanın dar bir alanlar kümesini etkilediğini ve ilerlemenin genel olarak hızlandığı anlamına gelmediğini belirtiyor
“Savaşlar ve barış” dizisinde sıradaki
2 makalenin tamamı sitede, 2 tane daha uygulamada
