Co tam jest
- ReflektoryPanele z lustrzanych pryzmatów. Do dziś kieruje się w nie z Ziemi wiązki laserowe i mierzy odległość do Księżyca z dokładnością do centymetrów.
- Trzy pojazdyElektryczne łaziki księżycowe z wypraw zostały na miejscu: nie zabierano ich z powrotem, żeby nie zużywać paliwa na start.
- ŚmieciWorki z odpadami, plecaki systemów podtrzymywania życia, buty. Wszystko, co zbędne, wyrzucano, żeby odciążyć stopień startowy.
- PamięćTablica z nazwiskami poległych astronautów i kosmonautów oraz mała figurka, pozostawione przez załogę jako znak pamięci.
Pierwszy punkt to jedyna rzecz, która do dziś dostarcza danych naukowych. Reflektory nie potrzebują zasilania: po prostu odbijają wiązkę dokładnie w kierunku, z którego nadleciała, i działają już od ponad pół wieku.
Dzięki nim wiadomo, że Księżyc oddala się od Ziemi o kilka centymetrów rocznie. Sama idea pomiaru jest prosta, ale jego wykonanie niewiarygodnie precyzyjne: mierzy się czas, jakiego światło potrzebuje na drogę tam i z powrotem.
Dlaczego to wszystko zostało
Mniej więcej taki odsetek masy dostarczonej na powierzchnię wracał: z Księżyca można było zabrać tylko próbki i ludzi
Każdy kilogram podczas startu wymagał paliwa, a paliwo również trzeba było przywieźć. Dlatego przed startem z powierzchni wyrzucano wszystko, co się dało: kamery, narzędzia, plecaki, buty - byle tylko zabrać próbki skał.
Ślady przy tym nie znikną. Nie ma tam wiatru ani wody, a pył meteorytowy ściera odciski niezwykle powoli - według szacunków ślady butów przetrwają miliony lat.
Dlatego rozważa się ochronę miejsc lądowania. Proponuje się uznać je za pomniki i utrzymywać przyszłe pojazdy w odpowiedniej odległości: jedno nieudane lądowanie w pobliżu może zasypać pyłem to, co przetrwało pół wieku.
Co nadal działa na Księżycu?
Dlaczego na Księżycu zostało tak wiele przedmiotów?
Źródła
- Na powierzchni Księżyca znajdują się stopnie lądowników, pojazdy, przyrządy naukowe i przedmioty codziennego użytku z wypraw
- reflektory pryzmatyczne są nadal wykorzystywane do pomiarów laserowych, na podstawie których wiadomo, że Księżyc oddala się od Ziemi o kilka centymetrów rocznie
Dalej w serii „Księżyc”
2 artykuły w całości na stronie, jeszcze 2 w aplikacji
