Droga
- dzieciństwoZostał porwany jako dziecko i wywieziony przez Atlantyk. Później szczegółowo opisał warunki transportu w ładowni.
- służbaTrafił do właścicieli związanych z flotą i handlem. Nauczył się czytać, pisać i liczyć, a także wypływał w rejsy.
- 1766Uzbi erawszy na drobnym handlu potrzebną sumę, wykupił się i został wolnym człowiekiem.
- 1789Wydał książkę o swoim życiu i jeździł po kraju, przedstawiając ją oraz występując przeciwko handlowi niewolnikami.
Wykupienie się było legalną, ale rzadką możliwością. Właściciel mógł zażądać dowolnej sumy i odmówić w ostatniej chwili; nie mając prawa do własności, tylko nieliczni zdołali odłożyć wystarczająco dużo.
Książka ukazała się w prenumeracie: ludzie płacili z góry, a na liście prenumeratorów znalazły się znane nazwiska. Za życia autora doczekała się wielu wydań i została przetłumaczona na kilka języków.
Dlaczego zadziałała
Wcześniej o handlu niewolnikami spierano się za pomocą liczb i argumentów dotyczących zysku. Tutaj po raz pierwszy w szeroko dostępnej prasie przemówił człowiek, który sam przez to wszystko przeszedł - i nie było czym podważyć opisu ładowni z pierwszej ręki.
Autor starannie dobrał też formę. Książka jest napisana spokojnie, bez złorzeczeń, ze szczegółami dotyczącymi handlu i żeglugi - tak, by osoba z klasy średniej zobaczyła w narratorze równego sobie człowieka, a nie ofiarę z innego świata.
Odwiedził dziesiątki miast, występując przed publicznością, i współpracował z ruchem na rzecz zniesienia handlu niewolnikami. Ówczesne przesłuchania parlamentarne opierały się między innymi na takich świadectwach.
Historycy spierają się o miejsce jego urodzenia: część dokumentów wskazuje nie na Afrykę, lecz na kolonie. Nie zmienia to najważniejszego faktu - opis transportu i niewolnictwa w książce potwierdzają inne źródła.
Jak odzyskał wolność?
Dlaczego jego książka wpłynęła na opinię publiczną?
Źródła
- Chodzi o Olaudaha Equiano, który wykupił się w 1766 roku i opublikował autobiografię w 1789 roku
- książka doczekała się wielu wydań za życia autora i była wykorzystywana przez ruch na rzecz zniesienia handlu niewolnikami w Wielkiej Brytanii. Niektóre dokumenty wskazują inne miejsce urodzenia niż to podane w książce
- kwestia ta pozostaje przedmiotem dyskusji historiograficznej
Dalej w serii „Handel niewolnikami”
2 artykuły w całości na stronie, jeszcze 3 w aplikacji
