Kolor to koszt barwnika
Sama tkanina jest bezbarwna, więc wszystko zależy od barwnika. Aby uzyskać trwały, nasycony odcień, potrzeba surowca, czasu i wprawnego farbiarza. Różnica między tanim a drogim kolorem sięgała setek razy i właśnie dlatego odcień stawał się komunikatem o osobie, która go nosiła.
Dopóki barwniki pozyskiwano z natury, jaskrawego koloru nie dało się podrobić. Działał jak metka z ceną widoczna z daleka.
Żółty ma osobną historię. W niektórych miastach nakazywano nosić go osobom, które władze chciały wyróżnić z tłumu, a kolor zyskał złą reputację nie z powodu barwnika, lecz ze względu na przypisaną mu funkcję. Nie chodziło już o cenę, tylko o napiętnowanie.
Kiedy kolor narzucało prawo
W średniowiecznych i wczesnonowożytnych miastach obowiązywały prawa przeciw zbytkowi: określały, jakie tkaniny i kolory wolno nosić poszczególnym osobom. Oficjalnie uzasadniano je troską o obyczaje, w praktyce zaś chroniły granicę między stanami przed nowo wzbogaconymi mieszczanami.
Takie prawa działały słabo. Kupcy znajdowali sposoby, by je omijać, a władze regularnie ponawiały zakazy - to pewny znak, że były łamane. Mimo to sama próba pokazuje, jak poważnie traktowano kolor jako znak.
Dlaczego to się skończyło
W połowie XIX wieku student chemii przypadkiem uzyskał pierwszy jaskrawy syntetyczny barwnik, próbując zsyntetyzować lek. W ciągu kilku dekad pojawiły się tanie, trwałe kolory we wszystkich odcieniach, a związek między kolorem a zamożnością został zerwany.
Od tej pory status trzeba było pokazywać inaczej: krojem, tkaniną, marką i stosownością. Kolor pozostał tylko w mundurach i podczas ceremonii, gdzie jego znaczenie wynika z zasad, a nie z ceny.
Doczytaj w aplikacji Miqo
Jeszcze 1 minuta, a na końcu quiz. Znajdziesz go w dziale „Historia → Moda z przeszłości”
Skieruj tu aparat telefonu, a otworzy się App Store lub Google Play.
Źródła
- Pierwszy syntetyczny barwnik anilinowy otrzymał William Perkin w 1856 roku. Prawa przeciw zbytkowi, ograniczające noszenie określonych kolorów i tkanin, obowiązywały w europejskich miastach od XIII wieku