Gözlemciler neye bakıyor
Bir çiftten tartışmalı bir konu hakkında konuşması istenir ve bu konuşma videoya alınır. Ardından kayıt saniye saniye kodlanır: Kim ne söyledi, yüz ifadesi nasıldı, ses tonu nasıl değişti. Bu sırada çatışmanın içeriği neredeyse hiç önemli değildir: Mutlu çiftlerin konuştuğu konular, mutsuz çiftlerinkiyle tamamen aynıdır.
Mantığı açık. İlk iki davranış biçimi saygıyı, sonraki ikisi ise uzlaşma ihtimalinin kendisini zedeler. Bunları alışkanlık hâline getirmiş bir çift artık çöp hakkında tartışmıyordur: Her konuşma, burada kimin daha kötü olduğuna dair bir sınava dönüşür.
Şimdi de o büyük yüzdelere bakalım
Bu gözlemler genellikle şöyle anlatılır: Araştırmacılar, kısa bir konuşmadan boşanmayı yaklaşık yüzde 90 doğrulukla öngörmüştür. Etkileyici bir sayı, ama özel bir yöntemle elde edilmiştir: Formül, daha sonra üzerinde test edildiği aynı çiftler kullanılarak oluşturulmuştur.
Bu şekilde, zaten bilinen veriler neredeyse kusursuz biçimde açıklanabilir; ancak yeni çiftlerde doğruluk belirgin biçimde daha düşük çıkar. Bu, dört işaretin uydurma olduğu anlamına gelmez: Başka araştırmacılar da bunları buluyor. Yalnızca şu anlama gelir: Hiç kimse 15 dakikadan yola çıkarak belirli bir çiftin geleceğini öngöremez.
Dört işaret güvenilir biçimde tanımlanıyor, ancak bunlarla boşanmayı öngörmek mümkün değil
Daha sağlam görünen ikinci bir gözlem de var. İlişkileri istikrarlı çiftlerin konuşmalarında her iğneleyici söze karşılık birkaç sıcak tepki geliyor: bir şaka, bir onay, bir dokunuş ya da gerilimi azaltma çabası. Önemli olan tartışmaların hiç yaşanmaması değil, içlerindeki oran.
Bu yüzden, tek bir sert söz bile içermeyen bir tartışma sağlıklı bir ilişkinin göstergesi değildir. Hiç tartışmayan çiftler çoğu zaman yalnızca çabalamayı bırakmıştır. Fark, sesin yüksekliğinde değil, konuşma sırasında saygının sürüp sürmediğindedir.
Bir tartışmada çatışmanın konusu yerine neye bakman daha yararlı?
Kısa bir tartışmadan bir çiftin geleceği güvenilir biçimde öngörülebilir mi?
Kaynaklar
- Dört yıkıcı davranış biçimi ve çiftlere ilişkin gözlemler, John Gottman’ın 1990’lardaki çalışmalarına dayanır. Boşanma öngörüsünün iddia edilen doğruluğuna yönelik eleştiriler, Richard Heineman ve Nicholas Gibb’in 2010’lardaki çalışmalarına dayanır
“Kavgalar ve barışma” dizisinde sıradaki
4 makalenin tamamı sitede, 4 tane daha uygulamada
