Πού βρίσκεται η αντίφαση
Μόνο στον γαλαξία μας υπάρχουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια άστρα, τα περισσότερα έχουν πλανήτες και σε κάποιους από αυτούς οι συνθήκες μοιάζουν με της Γης. Ο γαλαξίας είναι τόσο παλιός, ώστε ένας πολιτισμός που εμφανίστηκε 1 εκατομμύριο χρόνια πριν από τον δικό μας θα είχε προλάβει να εξαπλωθεί πολύ μακριά.
Κι όμως, ύστερα από δεκαετίες αναζήτησης δεν έχει βρεθεί ούτε ένα επιβεβαιωμένο σήμα. Έτσι προκύπτει το ερώτημα που αποδίδεται σε έναν φυσικό, ο οποίος υποτίθεται ότι το έθεσε σε ένα γεύμα: αν είναι τόσο πολλοί, πού είναι όλοι;
Οι βασικές εξηγήσεις
- Το φίλτροΚάπου ανάμεσα στην απλή ζωή και τον πολιτισμό υπάρχει ένα βήμα που σχεδόν κανείς δεν καταφέρνει να ξεπεράσει. Το ερώτημα είναι αν το έχουμε ήδη ξεπεράσει ή αν βρίσκεται ακόμα μπροστά μας.
- Η σπάνια ΓηΠρέπει να συμπέσουν τόσο πολλές και τόσο ακριβείς συνθήκες, ώστε η σύνθετη ζωή να εμφανίζεται εξαιρετικά σπάνια.
- Η σιωπήΥπάρχουν πολιτισμοί, αλλά δεν κάνουν θόρυβο: ίσως δεν ενδιαφέρονται, ίσως δεν είναι ασφαλές ή ίσως επικοινωνούν με τρόπο που δεν γνωρίζουμε.
Η πρώτη εξήγηση είναι η πιο ανησυχητική. Αν το δύσκολο βήμα βρίσκεται ήδη πίσω μας, για παράδειγμα η ίδια η εμφάνιση της ζωής, σταθήκαμε τυχεροί. Αν βρίσκεται μπροστά μας, οι πολιτισμοί αποτυγχάνουν συστηματικά να επιβιώσουν σε κάποιο στάδιο και εμείς μόλις πλησιάζουμε σε αυτό.
Η απουσία ευρημάτων είναι ένα δεδομένο, αλλά αδύναμο. Έχουμε ακούσει ένα απειροελάχιστο μέρος του ουρανού, σε ένα στενό εύρος συχνοτήτων και για πολύ σύντομο χρονικό διάστημα με τα κοσμικά δεδομένα.
Η κλίμακα της αναζήτησης είναι πράγματι μικρή. Μια σύγκριση που συχνά χρησιμοποιείται: είναι σαν να πάρεις ένα ποτήρι νερό από τον ωκεανό, να μη βρεις ψάρια και να συμπεράνεις ότι δεν υπάρχουν ψάρια. Είναι νωρίς ακόμα για να ισχυριστούμε ότι απουσιάζουν.
Υπάρχει και μια τεχνική επιφύλαξη. Τα δικά μας ραδιοσήματα έχουν γίνει ασθενέστερα και πιο κατευθυντικά τις τελευταίες δεκαετίες: οι αναλογικές εκπομπές έδωσαν τη θέση τους στις ψηφιακές και τις δορυφορικές μεταδόσεις. Ίσως οι πολιτισμοί να κάνουν θόρυβο μόνο για λίγο και ύστερα να σιωπούν.
Πλέον η αναζήτηση έχει μετατοπιστεί από τα ραδιοσήματα σε άλλα πράγματα: ίχνη τεχνολογίας στις ατμόσφαιρες μακρινών πλανητών, ασυνήθιστες πηγές φωτός και ενδείξεις χημικής ανισορροπίας. Χρειάζεται περισσότερο χρόνο, αλλά δεν προϋποθέτει να μας στέλνει κάποιος σήματα επίτηδες.
Ποια είναι η αντίφαση;
Πόσο ισχυρό συμπέρασμα μπορούμε να βγάλουμε από την απουσία ευρημάτων;
Πηγές
- Το ερώτημα για την αντίφαση ανάμεσα στην πιθανή εξάπλωση της ζωής και την απουσία παρατηρήσιμων ιχνών διατυπώθηκε στα μέσα του 20ού αιώνα· στις εξηγήσεις περιλαμβάνονται η υπόθεση του μεγάλου φίλτρου, η σπανιότητα των απαραίτητων συνθηκών και η χαμηλή ανιχνευσιμότητα των πολιτισμών
Επόμενο στη σειρά «Ζωή στο Σύμπαν»
2 άρθρα ολόκληρα στον ιστότοπο, ακόμη 3 στην εφαρμογή
