Stockholm sendromu nedir

Stockholm'de iki kişi bir bankayı soydu ve dört çalışanı neredeyse altı gün boyunca alıkoydu. Rehineler serbest bırakıldıktan sonra soyguncular aleyhine tanıklık etmeyi reddetti ve onlardan polislerden daha olumlu söz etti.

Terimi polise danışmanlık yapan bir psikiyatrist ortaya attı; üstelik bunu bilimsel bir çalışmada değil, gazetecilerle konuşurken yaptı. Basın bu ifadeyi hemen benimsedi ve olgu incelenmeye fırsat bulamadan terim dünyaya yayıldı.

Kavrama yöneltilen temel itiraz, çok nadir olması. Destekleyenler bile bu tepkiyi gösteren rehinelerin oranını düşük olarak değerlendiriyor; veriler sistematik gözlemlerden değil, tek tek vakalardan toplanmış durumda.

En çok şeyi üçüncü nokta açıklıyor. Dışarıdan bakıldığında mantıksız bir bağlılık gibi görünen şey, içeriden bakıldığında aklıselim bir davranış olabilir: Bağımlı olduğun kişinin gönlünü kazanmak, elindeki en iyi hamledir.

Bir başka sorun da kavramın gündelik durumlara taşınması. İlişkiler, iş ve yakın olduğun birine bağımlılık gibi neredeyse her şeyi açıklamak için kullanılıyor. Çarpıcı bir metafor bu; ancak somut durumu incelemek yerine hazır bir etiket sunuyor.

Üstelik bu etiketin bir bedeli var. Dikkati alıkoyan kişiden alıkonulan kişiye kaydırıyor; sanki asıl soru kişinin neden gitmediğiymiş, onu neden bırakmadıkları değilmiş gibi.