Skąd bierze się światło
- Cząstka o wysokiej energii
- Przechodzi przez oko
- Pobudza komórki
- Mózg widzi błysk
Wzrok działa tak, że każde pobudzenie siatkówki lub drogi wzrokowej jest odczytywane jako światło. Cząstka nie musi świecić: wystarczy, że po drodze trafi w komórki.
Możliwe są też mechanizmy pośrednie. Szybka cząstka w przezroczystych tkankach oka może wytwarzać słabą poświatę albo bezpośrednio pobudzać komórki nerwowe - udział poszczególnych mechanizmów nie został do końca rozdzielony.
Jako pierwsze opowiedziały o tym załogi lotów księżycowych: w ciszy, z zamkniętymi oczami, zauważały kropki, smugi i małe obłoczki. Zjawisko okazało się na tyle powtarzalne, że przeprowadzano osobne eksperymenty, by je zbadać.
Jak to sprawdzano
Obserwacje potwierdzono pomiarami: na stacji używano detektorów, a zgłoszenia błysków zbiegały się z przejściem cząstek
Na orbicie przeprowadzano eksperymenty z hełmem z detektorem: uczestniczka lub uczestnik naciskał przycisk po zobaczeniu błysku, a przyrządy rejestrowały, czy w tym momencie cząstka przeszła przez głowę. Stwierdzono zbieżność.
Błyski pojawiają się wyraźnie częściej w określonych miejscach orbity, gdzie ochrona ziemskiego pola magnetycznego jest słabsza, oraz podczas zjawisk słonecznych. To kolejny argument za tym, że przyczyną jest promieniowanie.
Samo zjawisko jest nieszkodliwe i ustępuje po powrocie na Ziemię. Większy niepokój budzi co innego: te same cząstki przechodzą także przez pozostałe tkanki, a łączna dawka jest jednym z głównych nierozwiązanych problemów związanych z dalekimi lotami.
Skąd biorą się błyski przed oczami astronautów?
Jak to potwierdzono?
Źródła
- Błyski wzrokowe podczas lotów kosmicznych po raz pierwszy opisały załogi programu Apollo, a następnie potwierdzono je w obserwacjach na stacjach orbitalnych
- eksperymenty z indywidualnymi detektorami cząstek wykazały zbieżność zgłoszeń błysków z przejściem cząstek. Omawiane mechanizmy obejmują bezpośrednie pobudzenie siatkówki oraz emisję światła w przezroczystych tkankach oka
Dalej w serii „Ciało w kosmosie”
2 artykuły w całości na stronie, jeszcze 3 w aplikacji
