Noc podzielona na dwie części
Historyk, który analizował akta sądowe, dzienniki i listy, znalazł w nich powtarzające się sformułowania: pierwszy sen i drugi sen. Pojawiały się one bez komentarza, jak coś oczywistego dla wszystkich.
Schemat wyglądał mniej więcej tak. Kładziono się wkrótce po zapadnięciu zmroku, spano kilka godzin, budzono się około północy i przez godzinę lub dwie czuwano, a potem zasypiano ponownie aż do świtu.
- Zachód słońcaPraca kończy się wraz z nastaniem ciemności, a oświetlenie jest słabe i drogie.
- PółnocLudzie budzą się sami, bez budzika i bez niepokoju z tego powodu.
- Godzina lub dwieModlą się, rozmawiają, naprawiają drobiazgi i odwiedzają sąsiadów.
- ŚwitWstają, gdy robi się jasno, i zaczynają dzień.
Ten czas opisywano jako spokojny i dogodny do rozmów oraz refleksji. W niektórych tekstach wprost zalecano go na modlitwę, w innych - na poczęcie dzieci, ponieważ do tej pory człowiek zdążył odpocząć.
Jak to zniknęło
Zanik tego zwyczaju wiąże się z pojawieniem się taniego i jasnego oświetlenia. Wieczór się wydłużył, pora kładzenia się spać przesunęła, a na podział nocy na dwie części nie zostawało już dość czasu: ciemności wystarczało dokładnie na jeden sen.
Dwuczęściowy sen to naturalna norma, do której warto wrócić.
Taki schemat pojawia się podczas długiej ciemności: w eksperymencie, w którym ludziom zapewniano czternaście godzin ciemności na dobę, sen części uczestników podzielił się na dwa epizody. To jednak reakcja na warunki, a nie jedyny właściwy rytm.
Bardziej przydatny jest inny wniosek. Budzenie się w nocy nie musi oznaczać problemu: krótkie czuwanie również bywa czymś normalnym. Niepokój z tego powodu szkodzi bardziej niż samo przebudzenie.
Warto też pamiętać o skali tego odkrycia. Chodzi o europejskie źródła z określonego okresu, a nie o całą ludzkość. W społeczeństwach o innym klimacie i innym rytmie dnia opisuje się inne wzorce snu.
Doczytaj w aplikacji Miqo
Jeszcze 1 minuta, a na końcu quiz. Znajdziesz go w dziale „Historia → Dawne życie codzienne”
Skieruj tu aparat telefonu, a otworzy się App Store lub Google Play.
Źródła
- Wzmianki o pierwszym i drugim śnie znaleziono w europejskich źródłach z czasów nowożytnych
- w eksperymencie z przedłużoną ciemnością sen części uczestników podzielił się na dwa epizody