Filmlerdeki manyak gerçek hayattakinden nasıl farklı

Fark, türün gerekliliklerinden kaynaklanır. Hikâyenin gerilimini korumak için güçlü bir rakibe ihtiyacı vardır. Gerçek vakalar ise farklı ilerler: ortada büyük bir plan değil, tekrarlanan davranışlar vardır; vakayı çözmek de aylar süren tekdüze evrak işlerinden geçer.

Bu durum ters yönde de bir çarpılma yaratır. Filmler, böyle suçların yaygın ve aramızda gizli dâhilerin dolaştığı izlenimini verir. Oysa bunların toplam suç içindeki payı çok küçüktür, kültürde gördükleri ilgi ise orantısız biçimde fazladır.

Bu, psikolojik analizin tamamen işe yaramaz olduğu anlamına gelmez. Özellikle çok sayıda vaka olduğunda seçenekleri daraltmaya ve öncelikleri belirlemeye yardımcı olur. Ancak belirli bir kişiyi göstermez; filmler ise tam tersine belirli bir kişiyi gösterir, üstelik çoğu zaman final bölümüne kadar.

Dâhi kötü adam, korkutucu bir şeyi rahatlatıcı bir biçimde açıklar: Suçlu olağanüstüyse, demek ki sıradan insanlar böyle şeyler yapamaz. Bunun arkasında çoğu zaman sıradan bir geçmişe sahip, göze çarpmayan birinin olduğunu kabul etmek çok daha huzursuz edicidir.

Bu imgenin pratikte de zararı vardır. Zihninde olağanüstü bir insan canlandığı sürece sıradan bir şüpheli bu tarife uymaz; bu da hem soruşturmayı hem tanıkları engeller. İnsanlar, tuhaf komşularını sıradan göründüğü için yıllarca bildirmez.