Τι έδειξαν τα δεδομένα
Μια πολυετής παρακολούθηση των κατοίκων μιας πόλης επέτρεψε στους ερευνητές να χαρτογραφήσουν τις σχέσεις τους: ποιος είναι φίλος με ποιον και ποιος είναι γείτονας ποιου. Αποδείχθηκε ότι η μοναξιά εμφανίζεται σε συστάδες και δεν είναι τυχαία διάσπαρτη.
Η σύνδεση φαινόταν όχι μόνο στους άμεσους φίλους, αλλά και ένα ή δύο βήματα πιο μακριά στο δίκτυο. Με τον καιρό, οι μοναχικοί άνθρωποι κατέληγαν επίσης στην περιφέρειά του, με λιγότερες συνδέσεις.
- Νιώθει μοναξιά
- Περιμένει απόρριψη
- Μιλά πιο ψυχρά
- Ο φίλος απομακρύνεται
Αυτό που μεταδίδεται εδώ δεν είναι το συναίσθημα, αλλά η συμπεριφορά. Ο μοναχικός άνθρωπος είναι πιο επιφυλακτικός, απαντά πιο σύντομα και προσκαλεί τους άλλους πιο σπάνια. Έτσι, ο συνομιλητής του δέχεται λιγότερη ζεστασιά από ό,τι συνήθως και, ύστερα από λίγο, αρχίζει κι εκείνος να νιώθει αυτή την έλλειψη.
Πόσο μπορούμε να το εμπιστευτούμε;
Οι συστάδες στα δεδομένα είναι αξιόπιστες, όμως το συμπέρασμα για τη μεταδοτικότητα αμφισβητείται: οι άνθρωποι συνδέονται λόγω ομοιότητας και συνθηκών, και είναι δύσκολο να διαχωριστεί αυτό από τη μετάδοση
Η βασική ένσταση είναι μεθοδολογική: άνθρωποι με παρόμοια χαρακτηριστικά είναι πιο πιθανό να γίνουν φίλοι, ενώ οι κοινές συνθήκες, όπως μια μετακόμιση, η δουλειά και η γειτονιά, επηρεάζουν τους πάντες ταυτόχρονα. Και οι δύο εξηγήσεις δίνουν την ίδια εικόνα με τη μετάδοση.
Είναι σημαντικό να μη συγχέουμε τη μοναξιά με τη μοναχικότητα. Πρόκειται για μια υποκειμενική έλλειψη εγγύτητας: μπορεί να τη νιώθεις σε ένα δωμάτιο γεμάτο ανθρώπους και να μην τη νιώθεις ενώ ζεις μόνος. Στις μελέτες μετρούν αυτό ακριβώς το συναίσθημα, όχι τον αριθμό των επαφών.
Η προσεκτική διατύπωση είναι η εξής: η μοναξιά συγκεντρώνεται στα δίκτυα και ένα μέρος αυτής της συγκέντρωσης πιθανότατα συνδέεται με την επιρροή των ανθρώπων ο ένας στον άλλο. Το πόσο μεγάλο είναι αυτό το μέρος παραμένει άγνωστο.
Σημαντικό στην πράξη είναι και ένα δεύτερο εύρημα της ίδιας μελέτης: η μοναξιά παρέμενε εντονότερη ανάμεσα σε ανθρώπους που επικοινωνούσαν συχνά και στενά, όχι ανάμεσα σε τυχαίους γνωστούς. Με άλλα λόγια, αφορά τον στενό σου κύκλο, όχι τη λίστα επαφών σου.
Το πρακτικό συμπέρασμα δεν επηρεάζεται από τη διαφωνία και λειτουργεί και προς τις δύο κατευθύνσεις. Η τακτική επικοινωνία με έναν άνθρωπο που απομακρύνεται κοστίζει λίγο και, στην άκρη ενός δικτύου, είναι ακριβώς αυτό που κρατά ζωντανή τη σύνδεση.
Τι έδειξαν τα δεδομένα για την εξάπλωση της μοναξιάς στα κοινωνικά δίκτυα;
Γιατί αμφισβητούνται τα συμπεράσματα για τη μεταδοτικότητα της μοναξιάς;
Πηγές
- Τα δεδομένα για τη συγκέντρωση της μοναξιάς στα κοινωνικά δίκτυα προέρχονται από τη μελέτη Framingham: αναφέρθηκε υψηλότερη συχνότητα μεταξύ φίλων και μετατόπιση των μοναχικών ανθρώπων προς την περιφέρεια του δικτύου. Τα συμπεράσματα για την εξάπλωση επικρίθηκαν λόγω της δυσκολίας να διαχωριστούν η επιρροή, η ομοφιλία και οι κοινές εξωτερικές συνθήκες
Επόμενο στη σειρά «Μοναξιά»
3 άρθρα ολόκληρα στον ιστότοπο, ακόμη 3 στην εφαρμογή
