Yalnızlık gerçekten bulaşıcı mı?

Aynı şehirde yaşayan kişilerle yıllar boyunca yapılan gözlem, bağlantıların haritasını çıkarmayı sağladı: kim kiminle arkadaş, kim kimin komşusu. Yalnızlığın rastgele dağılmak yerine kümeler hâlinde ortaya çıktığı görüldü.

Üstelik bu ilişki yalnızca doğrudan arkadaşlar arasında değil, ağda bir ya da iki adım ötede de görülüyordu. Yalnız insanlar zamanla ağın kenarında kalıyor, bağlantılarının sayısı azalıyordu.

Burada aktarılan şey duygu değil, davranış. Yalnız bir kişi daha temkinli davranır, daha kısa yanıt verir ve insanları daha seyrek davet eder. Böylece karşısındaki kişi her zamankinden daha az sıcaklık görür ve bir süre sonra o da bu eksikliği hissetmeye başlar.

Temel itiraz yönteme dair: benzer insanlar birbirleriyle arkadaş olmaya daha yatkın, ortak koşullar - taşınma, iş, mahalle - ise herkesi aynı anda etkiliyor. Her iki açıklama da aktarımın yarattığı tabloyla aynı tabloyu ortaya çıkarıyor.

Yalnızlıkla tek başınalığı birbirine karıştırmamak önemli. Burada söz konusu olan, yakınlıktan duyulan öznel eksiklik: İnsan, insanlarla dolu bir odada bunu hissedebilir; tek başına yaşarken ise hissetmeyebilir. Araştırmalarda ölçülen şey temas sayısı değil, tam olarak bu histir.

Temkinli ifade şöyle: Yalnızlık ağlarda yoğunlaşıyor ve bu yoğunlaşmanın bir bölümü muhtemelen insanların birbirini etkilemesiyle bağlantılı. Bu bölümün ne kadar büyük olduğu bilinmiyor.

Aynı gözlemin pratik açıdan önemli ikinci bulgusu da şu: Yalnızlık, rastgele tanıdıklar arasında değil, sık ve yakın iletişim kuran insanlar arasında daha kalıcıydı. Yani söz konusu olan iletişim listesi değil, yakın çevren.

Tartışma, pratik sonucu değiştirmiyor ve bu sonuç iki yönde de geçerli. Uzaklaşan birine düzenli olarak ilgi göstermek çok az çaba ister; ağın kenarında da bağlantıyı sürdüren tam olarak budur.