Hiệu ứng hào quang là gì

Hiện tượng này đã được nhận ra từ đầu thế kỷ 20: các sĩ quan được yêu cầu đánh giá cấp dưới về nhiều phẩm chất khác nhau, và các điểm số thường đi cùng nhau. Người được cho là chỉn chu sẽ nhận điểm cao cả về trí thông minh lẫn tính cách.

Sau đó, các nhà nghiên cứu kiểm tra hiện tượng này kỹ lưỡng hơn. Họ cho người tham gia xem cùng một người trong hai đoạn ghi hình, một đoạn thân thiện và một đoạn lạnh lùng, và ở trường hợp thứ hai, người xem thậm chí còn thấy ngoại hình và giọng nói của người đó kém cuốn hút hơn.

Chiều ngược lại cũng có tác dụng: một đặc điểm gây mất thiện cảm có thể kéo mọi thứ khác xuống. Đây vẫn là cùng một cơ chế, và trong nghiên cứu, đôi khi nó được gọi là hiệu ứng sừng.

Hiệu ứng này từ lâu đã được đo lường trong các cuộc phỏng vấn tuyển dụng: ngoại hình cuốn hút và cách nói chuyện tự tin làm tăng đánh giá về những năng lực hoàn toàn không được kiểm tra trong cuộc trò chuyện. Đó là lý do các cuộc phỏng vấn có cấu trúc được áp dụng.

Trong các mối quan hệ, bạn cũng có thể thấy hiệu ứng này, đặc biệt là ở giai đoạn đầu. Khi yêu, ta gán cho một người những phẩm chất mà chưa ai quan sát được, và sự thất vọng về sau thường không phải do người đó thay đổi, mà do hào quang phai đi.

Cũng nên nhớ rằng hiệu ứng hào quang không đối xứng theo thời gian. Nó hình thành chỉ trong vài giây nhưng cần nhiều tháng mới tan đi, và trong suốt thời gian đó, nó ảnh hưởng đến những gì bạn nhận thấy cũng như những gì bạn bỏ qua.