Waarom dit een valkuil is
Er is altijd één juiste vraag: wat levert vanaf dit moment het meest op? Geld en tijd die je gisteren hebt besteed, zijn hoe dan ook al weg. Ze maken de ene optie dus niet beter dan de andere en mogen niet meetellen in je beslissing.
In de praktijk gebeurt het tegenovergestelde. Hoe meer je hebt geïnvesteerd, hoe moeilijker het wordt om eruit te stappen. Je beslissing baseert zich dan niet op toekomstig nut, maar op uitgaven uit het verleden. Vandaar die ene zin die alles verklaart: "Zonde om te stoppen, ik heb er al zoveel aan gedaan."
Vraag jezelf niet af: "Hoeveel heb ik al geïnvesteerd?" Vraag jezelf af: "Zou ik hier vandaag, met de kennis van nu, vanaf nul aan beginnen?"
Waar die volharding vandaan komt
De eerste reden is dat je niet wilt toegeven dat je iets hebt verloren. Zolang het project doorgaat, is dat verlies er als het ware nog niet: het wordt pas definitief op het moment dat je uitstapt. Doorgaan stelt die vervelende erkenning uit, en voor dat uitstel betalen mensen met nieuwe investeringen.
De tweede reden is consistentie. We willen niet graag overkomen als iemand die steeds van gedachten verandert, vooral niet tegenover anderen. Stoppen met iets waar je aan bent begonnen, lijkt op toegeven dat je een fout hebt gemaakt. Doorgaan lijkt dan trouw blijven aan een beslissing, terwijl je die beslissing in feite alleen maar herhaalt.
De derde reden is praktisch: hoe langer iets duurt, hoe meer verplichtingen, afspraken en verwachtingen van anderen erin verweven raken. Uitstappen wordt duurder, niet omdat je het zonde vindt van wat je hebt geïnvesteerd, maar omdat er echte nieuwe kosten zijn ontstaan.
Hoe dit er op grote schaal uitziet
Een klassiek voorbeeld is een supersonisch passagiersvliegtuig dat verder werd ontwikkeld, ook toen duidelijk was geworden dat het economisch zinloos was. Het besluit om door te gaan werd verklaard vanuit het geld dat er al in was geïnvesteerd, en het verschijnsel werd er zelfs naar genoemd.
- Vraag jezelf af: zou ik hier vandaag aan beginnen, met de kennis van nu?
- Tel alleen toekomstige kosten en baten mee. Het verleden blijft hetzelfde, wat je ook kiest.
- Spreek de echte reden om door te gaan hardop uit: nut of niet willen toegeven dat je iets hebt verloren.
- Spreek vooraf een uitstapmoment af, voordat je hebt geïnvesteerd. Later wil je dat moment altijd verschuiven.
Het laatste punt werkt beter dan de andere, omdat je de beslissing in een rustige toestand neemt. Een vooraf vastgelegde voorwaarde om uit te stappen, maakt van een moeilijke keuze het nakomen van een afspraak met jezelf.
Lees de rest in de Miqo-app
Nog 1 minuut lezen, en aan het eind een quiz. Te vinden onder ‘Psychologie → Beslissingen’
Richt de camera van je telefoon hierop om de App Store of Google Play te openen.
Bronnen
- De neiging om rekening te houden met verzonken kosten wordt beschreven in de gedragseconomie
- het voorbeeld van het voortzetten van een aantoonbaar verliesgevend luchtvaartproject kreeg een aparte benaming