เมื่อความผิดพลาดในการแปลเปลี่ยนประวัติศาสตร์

ข้อถกเถียงอยู่ที่ระดับของอิทธิพลโดยเฉพาะ การตัดสินใจใช้อาวุธนิวเคลียร์เตรียมการไว้ล่วงหน้าและเกิดจากหลายปัจจัย คำถามคือการแปลนั้นเพิ่มน้ำหนักก้อนสุดท้ายให้ตาชั่งหรือไม่

เรื่องนี้ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ เรามักอยากอธิบายเหตุการณ์ใหญ่โตด้วยรายละเอียดเล็กๆเพียงอย่างเดียว และคำอธิบายแบบนี้แพร่กระจายได้ง่ายกว่าคำอธิบายที่ซับซ้อน แต่ก็ไม่ได้แปลว่ามันถูกต้อง

ในแวดวงการทูตก็มีเรื่องคล้ายกัน วลีที่ผู้นำคนหนึ่งพูดและถูกแปลเป็นคำขู่โดยตรง มีความหมายใกล้เคียงกับ "เราจะอยู่รอดนานกว่าคุณ" มากกว่า น้ำเสียงเปลี่ยนไป และความตึงเครียดก็เพิ่มขึ้น

ยังมีตัวอย่างที่ไม่เกี่ยวกับสงครามด้วย รูปปั้นของศาสดาผู้มีชื่อเสียงที่มีเขาปรากฏขึ้นเพราะคำที่หมายถึงความเปล่งปลั่งถูกแปลเป็น "เขาสัตว์" และศิลปินก็วาดภาพเขาเช่นนั้นอยู่นานหลายศตวรรษ

ทุกกรณีมีสิ่งหนึ่งเหมือนกัน ความผิดพลาดไม่ได้เกิดจากการไม่รู้ภาษา แต่เกิดจากการเลือกความหมายหนึ่งจากหลายความหมาย นักแปลจำเป็นต้องเลือกเพียงความหมายเดียว ขณะที่คำต้นฉบับมีหลายความหมาย และประวัติศาสตร์บทใหม่ก็ถือกำเนิดขึ้นจากการเลือกนั้น